Η ραγδαία υιοθέτηση των social media φέρνει στο προσκήνιο το ερώτημα της αξιοποίησης των στοιχείων, πληροφοριών, φωτογραφιών ή αναρτήσεων ως αποδεικτικά μέσα σε πολιτικές δίκες.

Η χρήση τους δεν αποκλείεται apriori, αλλά εξετάζεται ad hoc, λαμβάνοντας υπόψη:

1. Συνταγματικές διατάξεις για το απόρρητο, την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και την ελευθερία επικοινωνίας.

2. Ν. 4624/2019 για την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.

3. Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 για την προστασία δεδομένων.

4. Χαρακτηριστικά και λειτουργία των social media.

5. Βαθμό δημοσιότητας που επιλέγουν οι χρήστες.

6. Αρχές αναγκαιότητας, καταλληλότητας και αναλογικότητας του αποδεικτικού μέσου.

2. Ειδικά κριτήρια:

Facebook:

• Η δυνατότητα ρύθμισης του βαθμού δημοσιότητας (ιδιωτικό/δημόσιο προφίλ).
• Ο περιορισμός πρόσβασης είναι σχετικός ("φίλοι" μπορούν να διαδώσουν πληροφορίες).

Instagram:

• Η δυνατότητα παρακολούθησης χρηστών (followers).
• Η ρύθμιση ιδιωτικού/δημόσιου προφίλ.

Γραπτά μηνύματα:

• Τα ηλεκτρονικά έγγραφα με τεκμαιρόμενη συναίνεση του αποστολέα.

3. Παραδείγματα:

Α. Επιτρεπτά / Νόμιμα:

• Αναρτήσεις σε ιστολόγιο Facebook που δεν παραβιάζουν την ιδιωτική ζωή (Τρ.Εφ.Θεσ 2116/2020).
• Εκτυπώσεις αναρτήσεων από δημόσιο λογαριασμό Facebook (Εφ.Λαρ.201/2019).

Β. Απαράδεκτα:

• Γραπτά μηνύματα σε Messenger χωρίς νόμιμη επεξεργασία δεδομένων (Μον.Πρ.Πειρ.590/2021).
• Πληροφορίες από προσωπικό προφίλ Facebook χωρίς σαφή δημοσιότητα ή συναίνεση (Εφ.Λαρ.188/2019).

Συμπέρασμα:

Η αξιολόγηση της νομιμότητας και του παραδεκτού των social media ως αποδεικτικά μέσα στηρίζεται σε μια λεπτή στάθμιση διαφορετικών παραμέτρων. Η εξέλιξη της νομολογίας θα διαμορφώσει μελλοντικά ένα πιο σαφές πλαίσιο για την αξιοποίησή τους.